Jak wygląda postępowanie o zatwierdzenie układu

Biurko prawnika z dokumentami dotyczącymi restrukturyzacji firm i laptopem do zdalnej konsultacji w sprawie układu

Postępowanie o zatwierdzenie układu polega na zebraniu głosów wierzycieli nad propozycjami układowymi, a następnie uzyskaniu zatwierdzenia przyjętego układu przez sąd. Dłużnik zawiera umowę z nadzorcą układu, który sporządza spisy i plan restrukturyzacyjny, oraz ustala dzień układowy. Z procedury może skorzystać dłużnik niewypłacalny lub zagrożony niewypłacalnością, jeżeli udział wierzytelności spornych mieści się w ustawowym limicie. Prawomocnie zatwierdzony układ wiąże również wierzycieli głosujących przeciw jego przyjęciu.

Kiedy restrukturyzacja firmy może polegać na zatwierdzeniu układu?

Restrukturyzacja firmy w postępowaniu o zatwierdzenie układu pozwala uzgodnić z wierzycielami zmianę zasad spłaty zadłużenia, bez rozpoczynania sprawy przed sądem. Kancelaria Prawa Gospodarczego LSST zajmuje się oceną sytuacji przedsiębiorców rozważających taką drogę.

To postępowanie restrukturyzacyjne jest przeznaczone dla dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością, jeżeli udział wierzytelności spornych mieści się w ustawowym limicie. Wierzytelność sporna to należność, której istnienie lub wysokość dłużnik kwestionuje.

Jak przygotować propozycje układowe i dokumenty dla wierzycieli?

Przygotowania zaczynają się od ustalenia rzeczywistego zadłużenia i możliwości jego spłaty. Propozycje układowe, czyli warunki zmiany zobowiązań przedstawiane wierzycielom, powinny wynikać z prognozy wpływów i wydatków firmy.

Przedsiębiorca zawiera umowę z nadzorcą układu, którym jest osoba posiadająca uprawnienia doradcy restrukturyzacyjnego. Nadzorca uczestniczy w przygotowaniu dokumentacji i przeprowadza zbieranie głosów; nie zastępuje jednak zarządu spółki w prowadzeniu działalności.

Na początku należy zebrać przede wszystkim:

  • Spis wierzycieli z kwotami zadłużenia, terminami płatności i informacją o zabezpieczeniach.
  • Dokumenty pozwalające ustalić, które należności są sporne i z jakiego powodu.
  • Dane o przychodach, kosztach, majątku oraz zobowiązaniach powstających na bieżąco.
  • Umowy istotne dla dalszego działania przedsiębiorstwa, w tym umowy finansowania i najmu.

Na tej podstawie przygotowuje się wymagane spisy, plan restrukturyzacyjny i propozycje układowe. Restrukturyzacja firmy może zakładać na przykład odroczenie płatności lub spłatę w ratach, lecz warunki muszą uwzględniać zdolność do dalszego regulowania bieżących zobowiązań.

Jak przebiega restrukturyzacja firmy od ustalenia dnia układowego do głosowania?

Niezwłocznie po rozpoczęciu pracy przez nadzorcę układu dłużnik ustala dzień układowy, który wyznacza punkt odniesienia dla określenia wierzytelności objętych układem i uprawnienia do głosowania. Następnie nadzorca przedstawia wierzycielom propozycje i zbiera ich głosy zgodnie z wymogami Prawa restrukturyzacyjnego.

Możliwe jest obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Nie jest ono konieczne w każdym postępowaniu, dlatego decyzję o jego dokonaniu należy powiązać z potrzebą ochrony przedsiębiorstwa i skutkami, jakie ustawa przypisuje obwieszczeniu.

Obwieszczenie może zapewnić czasową ochronę przed egzekucją dotyczącą wierzytelności objętych układem. Jednocześnie ogranicza swobodę podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd, czyli takich, które wykraczają poza bieżące prowadzenie przedsiębiorstwa i wymagają zgody nadzorcy układu.

Przed rozpoczęciem głosowania trzeba zadbać o:

  • Kompletne dane wierzycieli, aby możliwe było skuteczne doręczenie im dokumentów.
  • Jednoznaczne warunki spłaty, pozwalające ocenić skutki przyjęcia układu.
  • Wyjaśnienie rozbieżności w zadłużeniu, które mogą wpłynąć na wynik głosowania.

W praktyce restrukturyzacja firm napotyka trudności, gdy spis pomija wierzyciela albo propozycje opierają się na zbyt optymistycznych wpływach. Przyjęcie układu zależy od osiągnięcia wymaganej większości głosów i wartości wierzytelności, a samo zebranie głosów nie kończy jeszcze postępowania.

Jak sąd rozpoznaje wniosek o zatwierdzenie układu?

Po przyjęciu układu dłużnik składa do sądu restrukturyzacyjnego wniosek o jego zatwierdzenie wraz z wymaganymi dokumentami. Sąd bada nie tylko wynik głosowania, lecz także zgodność przebiegu postępowania i treści układu z prawem.

Do wniosku dołącza się między innymi dokumentację głosowania oraz sprawozdanie nadzorcy układu. Znaczenie ma spójność danych: rozbieżności między spisem wierzytelności, oddanymi głosami i propozycjami układowymi mogą wymagać wyjaśnienia przed rozstrzygnięciem sprawy.

Sąd może odmówić zatwierdzenia układu, jeżeli narusza on prawo lub zachodzą inne ustawowe podstawy odmowy. Dlatego przy restrukturyzacji firmy należy analizować nie tylko to, czy wierzyciele poprą propozycje, lecz również czy układ może być zgodnie z prawem wykonany.

Na postanowienie sądu może przysługiwać środek zaskarżenia. Dopiero ocena prawomocnego rozstrzygnięcia pozwala ustalić, jakie obowiązki wynikają z układu dla dłużnika i wierzycieli nim objętych.

Co zmienia restrukturyzacja firmy po zatwierdzeniu układu?

Po prawomocnym zatwierdzeniu układ określa sposób wykonania objętych nim zobowiązań i wiąże również wierzycieli, którzy głosowali przeciw jego przyjęciu. Nie oznacza to umorzenia wszystkich długów ani zwolnienia przedsiębiorcy z regulowania nowych należności.

Trzeba odróżnić wierzytelności objęte układem od zobowiązań, które należy opłacać na bieżąco. To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie przy planowaniu płynności: realizacja rat układowych nie może opierać się na zaprzestaniu płatności za bieżące dostawy lub wynagrodzenia.

Wykonanie układu podlega nadzorowi na zasadach przewidzianych w Prawie restrukturyzacyjnym. Gdy przedsiębiorca nie wykonuje przyjętych warunków, pojawia się ryzyko uchylenia układu, a wierzyciele mogą ponownie dochodzić należności zgodnie ze skutkami takiego rozstrzygnięcia.

Restrukturyzacja firmy nie kończy się więc na uzyskaniu postanowienia sądu. Potrzebne są harmonogram płatności, kontrola terminów i szybka analiza przyczyn ewentualnych opóźnień; zakres dokumentów oraz skutki poszczególnych działań może pomóc ocenić Kancelaria Prawa Gospodarczego LSST.

Przeczytaj także: Na czym polega restrukturyzacja i kiedy ją wdrożyć?

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy w spisie wierzytelności pominięto wierzyciela?

Należy wyjaśnić pominięcie z nadzorcą układu i skorygować dokumentację. Brak wierzyciela w spisie może wpłynąć na doręczenie dokumentów, głosowanie oraz ocenę postępowania przez sąd.

Czy układ obejmuje wierzytelność zabezpieczoną na majątku dłużnika?

Tak, od 23 sierpnia 2025 r. układ co do zasady obejmuje także wierzytelność zabezpieczoną, np. hipoteką lub zastawem, bez zgody wierzyciela. W części pokrytej wartością zabezpieczenia wierzyciel tworzy w propozycjach układowych odrębną grupę.

Czy obwieszczenie wstrzymuje każdą egzekucję przeciwko przedsiębiorcy?

Nie, ochrona przed egzekucją nie obejmuje automatycznie każdej należności. Jej zakres zależy między innymi od tego, czy wierzytelność jest objęta układem.

Czy po obwieszczeniu można sprzedać ważny składnik majątku firmy?

Może to wymagać zgody nadzorcy układu, jeżeli sprzedaż przekracza zwykły zarząd. Ocena zależy od znaczenia składnika dla działalności i charakteru planowanej transakcji.

Co grozi, jeśli układ zostanie przyjęty przez wierzycieli, lecz sąd odmówi zatwierdzenia?

Układ nie uzyska skutków prawomocnego zatwierdzenia. Należy ustalić przyczyny odmowy oraz ocenić możliwość zaskarżenia postanowienia sądu.

keyboard_arrow_up